Uprising 2024, Sang-man Kim

šta kaže film: set in the joseon era during a tumultuous time in the aftermath of war, take a journey through the lives of two childhood friends-turned-adversaries: cheon yeong, a slave with remarkable martial prowess, and jong ryeo, cheon yeong’s master and scion of joseon's most influential military family.

'The Joseon Dynasty scholar Jeong Yeo-rip asserted that all people are equal and should have no master. In a private community he formed called Great Unity, noblemen and slaves shared food and drink and practiced martial arts together.' Kako dalje saznajemo, to nije potrajalo. Usljedile su optužbe za izdaju i Jeong Yeo-ripovo samoubistvo. U kaosu svega toga, naš protagonist, Cheon-yeong, tada samo klinac, završava kao rob nakon što mu je mater prodana radi otplate duga. Šalju ga u službu jednog od Joseon ministara, gdje mu se dnevna rutina svodi na batine svaki put kad bi sin tog glavešine pogriješio u nečemu. Otac je posebno frustriran nedostatkom vještine koje njegov sin Jong Ryeo pokazuje prilikom obuke u borbi sa mačem. Sve to nezadovoljstvo iskazuje na koži Cheon-yeonga. Da bi izbjegao dalja kažnjavanja, Cheon-yeong se zbližava sa sinom, i krišom mu daje lekcije. Od tog trenutka, njih dvojica postaju prijatelji i odrastaju zajedno. Desetak godina kasnije, uz obećanje da će nakon toga dobiti status slobodnog čovjeka, Cheon-yeong uspješno polaže ispit za elitnu poziciju kraljevske straže, tako što se lažno predstavi kao Jong Ryeo. Njegov otac/ministar nema namjeru da ispoštuje dogovor. Cheon-yeong biježi, ali ga svaki put iznova hvataju. Situacija se dodatno komplikuje invazijom Japanaca, koji u ovom filmu predstavljaju jedan vid emancipacijskog potencijala za tadašnje korejsko društvo, na sličan način na koji to bila kuga u srednjovjekovnoj Evropi. Car, i njemu bliska vlastela, ne gube vrijeme, već se hitro povlače u unutrašnjost zemlje u bolje branjene dvorove. Sluge i seljaci, nakon što svataju da su, u suštini, izdani, pale dvor i obračunavaju se sa preostalim podanicima višeg ranga i njihovim porodicama. Jong Rueova je u to vrijeme u pratnji cara kao jedan od gardista. Ubrzo saznaje šta se desilo doma. Uvjeren je da je Cheon-yeong krivac za to. Cheon-yeong iskorištava sav taj kaos i biježi. Pridružuje se grupi boraca, koja nezavisno od cara pruža otpor japanskim osvajačima. Sljedi 'Seven Years Later'. U tom periodu Cheon-yeong postaje svojevrsni heroj pokreta otpora, dok Jong Ryeo služi sluđenog cara koji je opsjednut reizgradnjom dvora, nebitno u kakvom se stanju šire društvo nalazi. Uskoro će im se putevi ponovo spojiti... 

Netflix je već u nekoliko navrata producirao niz uspješnih Joseon-era filmova i serija, od kojih se ponajviše izdvaja cijenjena zombie drama Kingdom. Uprising je, između ostalog, zbog 'kontroverznog' izbora kao film koji je otvorio ovogodišnji BIFF, odmah skrenuo pažnju na sebe. Razlog je, naravno, Netflixova 'no theatrical release' praksa. I očekivano, film je postao digitalno dostupan masama samo nekoliko sedmica nakon festivalske primijere. Posebno je interesatna pozicija Park Chan-Wooka na mjestu scenariste. Saradnja između njega i redatelja Sang-man Kima, na različite načine, traje još od Joint Security Area perioda. Rezultat je, ukratko, jedan od boljih Joseon-era filmova. Očekivanja nisu bila naročito visoka; pošto se radi o Netflix produkciji, mogao se očekivati jedan film koji igra na sigurno - uglađena, raskošno producirana, iteracija Joseong-era spektakla koji vješto objedinjuje popularne elemente filmova smještenih u taj period iz zadnjih dvadesetak godina. Sa dodatnim twistom (vidljivim samo u tragovima) koje bi pružilo pristustvo Chan-Wooka, koji je tu više radi toga da podigne prestiž samog projekta, nego da ostavi jedinstveni kreativni pečat. I zaista, to smo i dobili. I to je gotovo pa dovoljno; akcija, avantura, heavy-handed melodrama, patriotizam, zanimljive lokacije, light klasna kritika, the pauper and the prince klackalica... sve ovo, uzeto bez previše razmišljanja, funkcioniše kako treba, i zbraja se u jedan pristojan spaghetti-Joseon film. Strogo gledano, na primjer, sve iz prvog paragrafa je vrlo fragmentalno sročeno u prvi četrdesetpet minuta filma. Osovina Cheon-yeong & Jong Ryeo je jedva dramski uspostavljena, i njezini ključni momenti su podređeni istorijskim pokretima koji podrazumjevaju velike vremenske skokove, što neminovno ostavlja rupe u razvoju njihovog međusobnog odnosa, ali i u drugoj polovini, pojedinačno, u ulogama koje će kasnije zauzeti. Sinergija mikro i makro nivoa priče nikada nije pravilno usaglašena. Tokom cjelokupnog trajanja često se vraćamo caru i njegovim zabludama, i pored toga što je njegova funkcija, u srži, totalno sporedna. Isto važi i za japanskog plot-device generala, koji objedinjuje drugi dio Cheon-yeong & Jong Ryeo rutine. Od očitijih Chan-Wook komponenata, tu je barokna repeticija određenih spojler-motiva, način na koji je predstavljena bahata persona cara, nešto veća količina nasilja, crnog humora, cinizma i, s obzirom da je i sam sve doskora bio blacklisted, kritičniji stav prema autoritetu.