Jung E 2023, Yeon Sang-ho

šta kaže film: in a post-apocalyptic near-future, a researcher at an ai lab leads the effort to end a civil war by cloning the brain of a heroic soldier — her mother.

Trideset pet godina nakon njene smrti, Jung-yi se vraća kao sačuvani digital-download sadržaj u beskonačnom nizu benchmark testova korporacije za koju je nekad vodila bitke. Dok je bila među živima, kvalifikovala se kao jedan od najboljih plaćenika na njihovoj strani, sada, sa blagoslovom porodice, njena svijest počiva u simulacijskom softeru u kojem iznova i iznova prolazi kroz svoje poslednje momente. Naučnicima zaduženim za te testove cilj je prevazići mane koje su dovele do njene pogibije, nadgraditi je, i stvoriti savršeno oružje. Jedan od tih naučnika - i faktor koji enormno komplikuje situaciju, je Yun Seo-hyun, njena kćerka. . .

Jung-E otvara podugački worldbuilding text-crawl koji po sebi nema naročite posljedice za ostatak zapleta, ali ipak daje dovoljno konteksta za uobičajeni distopijski svijet budućnost u kojem bi sudbina kakvu je snašla našu heroinu bila sasvim prihvatljiva praksa. Prva scena u filmu, u kojoj se Jung-yi bori protiv divovskih robota - sa gomilom specijalnih efekata, i nalik na na nešto iz video igara, ispunjava sva niska očekivanja koja smo mogli imati iz prikazanih trailera. Ali sve ono što dolazi nakon nje pokazaće koliko je to bio pogrešan utisak. Sledeće akciona scena nalazi se, doslovno, na samom klimaksu filma. Sve između pripada više teritoriji koju je, između ostalih, Mamoru Oshii pokrio kroz svoje SF radove; poznate i nepoznate implikacije tehnologija budućnosti, i cijeli splet etičkih i duhovnih dilema. 

Razlog zbog kojeg je porodica Jung-yi prepisala uploading njene svijesti na servere korporacije je hitna i izuzetno skupa operacija koja je bila potrebna kćerci Yun Seo-hyun. Sad je upravo ona jedan od vođa tima koji, kroz surove testove, nastoji poboljšati ono što se moglo sačuvati od njene pokojne majke. U nadi da će eventualno pronaći način da je oslobodi, prisiljena je da gleda kako ona (u groundhog day sekvenci njenih posljednih momenta) biva uvijek iznova ubijena, samo da bi potom, u totalnom šoku, bila vraćena nazad. Sa druge strane, njen nadležni, Kim Sang-hoo, istovremeno klovn i pasionirani posvećenik u svojim namjerama da zadovolji velike corpo-vođe, ima sve manje strpljenja, i čini testove sve brutalnijima.

Svi oni koji su dali šansu Jung-E zbog uobičajene SF akcije, privučenim promotivnim materijalom koji je zaista prodavao film kao takav, ostaće uveliko zakinuti. Neće ništa bolje proći ni oni koje interesuje teme obrađene, na primjer, u Blade Runneru, GITSu ili Avalonu - očiglednim uzorima za Sang-hoa. Film ima previše nedosljednosti da bi ga mogli shvatiti ozbiljno; zašto je Jung-yi ključna za pobjedu u ratu? I to nakon 35 godina daljeg razvoja tehnologije. Zašto rasipati tolike resurse? Kakva je uopšte bila priroda takozvane bitke? Zar se to nije moglo odraditi bez nje? Mašine sa kojima se ona bori kroz film, i stare i ove iz sadašnjosti, izgledaju makar jednako snažno. I šta bi uopšte značilo biti *oslobođen* za simulakru Jung-yi. . . Radi se o tome da je skoro sve iz zapleta i tematskog dijela filma striktno podređeno melodrami, koja dominira nad bilo kojim dare I say idejnim aspektom filma. Ono najzanimljvije što on ima da ponudi (kao, npr. načini očuvanja svijesti - sa detaljnim cjenovnikom usluga!) je samo ukratko navedeno i potom skrajnuto radi fokusa na plošnu majka-kćerka dinamiku u zbrkanom SF kontekstu.

Proteklo je već deset godina od Train to Busan, filma koji se neočekivano pokazao kao veliki domaći i internacionalni hit. Do tog trenutka, Sang-ho je bio poznat najviše po svojim animiranim naslovima. Prilika da mu sledeći film bude onaj iz zombie podžanra ispostavila se kao ona prava, i to onda kad su gotovo svi bili potpuno zasićeni njima. Malo sviježe energije, entuzijazma, nova sredina, upečatljivi likovi, podtekst sličan onom iz Snowpiercera, inteligentno iskorišten forward-moving momentum voza kao idealan format za dostavu zombie akcije. . . Danas sve to izgleda daleko manje fascinantno, ali tada je, očigledno, bilo ono što su ljudi tražili.

Gledajući na njegovu filmografiju od 2016., jasno je da je bio odlučan da iskoristi sve prilike koju mu je taj uspjeh omogućio. Prvi naslov nakon Busana bio je superherojski film Psychokinesis, pa nastavak Peninsula; potom SF Jung-E, povratak na serije: Hellbound i Parasyte, i triler Revelations. U smislu kvalitete toga, rezultati su, posebno kad je riječ o Peninsuli, bili prilično razočaravajući. Ni sledeća dva filma nisu ponovila uspjeh Busana. U selekciji projekata na kojima radi, prije svega ističe se namjera da ostane na blockbuster teritoriji, i da cilja na što veću, globalnu, publiku - upravo onu koja se odazvala na Voz. Južnokorejska kinematografija je do sada bila relativno imuna na superherojske i sf žanrove; sa njegovim naslovima koji se tu svrstavaju igrao je na jednom provjerenu formulu - kako prebaciti na domaći teren te dobro utabane i popularne žanrove, i onda ih skladno izvesti vani sa jednistvenom korejskom mašnom. Ne treba mu pretjerano zamjeriti zbog toga - koliko god on bio odgovoran za te trendove on ih je podjednako samo pozorno pratio. Kad su se stvari na sceni okrenule prema serijama i Neflixu, to je i on uradio. U poslednjih deset godina grabio je prilike i rizikovao više nego što većina uradi u cijelokupnoj karijeri. Svako ko želi imati uvid u trenutno stanje na južnokorejskoj filmskoj sceni, for better or worse, neće moći zaobići njegov dosadašnji rad. 

Jung-E i Revelations su Netflix produkcije. Ako prosječan subscriber izvan Koreje naiđe na te naslove, pomisliće da se radi o nekakvim reprezentativnom filmovima, nečemu posebno probranom sa internacionalne scene za streaming sadržaj te kompanije. Kod kuće je percepcija na njih totalno drugačija, očekuje se mediokritet - čak im se gleda kroz prste zbog vrlo niskih očekivanja. Oni su često podsjednik na dane sa početka milenijuma kad je lokalna industrija, takoreći, netflixirala samu sebe, kopirajući za lokalnu i istočnoazijsku publiku raznorazne, tada popularne, tendencije - doslovno, kako su ga nazivali, Copywood. Jung-E se savršeno uklapa u to. Kad je nesretni Copywood bio na svom zalasku, SF žarn je bio među ključnim činiocima njegovog potopa; Enter: Resurrection of the Little Match Girl, Natural City i drugi. Sadašnja glasna upozorenja o katastrofalnom stanju u kojem se vječni Chungmuro nalazi, i o mogućnosti totalnog urušavanja domaće produkcije (dobrim dijelom zbog n*****x razloga), vraćaju nas u te drevne dane.

. . . Jung-E neće mnogo popraviti loš skor koji ima južnokorejeski film sa SF-om (sad je to na nivou ozbiljnog prokletstva). Sa druge strane, Sang-ho, istovremeno varirajući žanrove i budžete, uspio je sa svojim poslednjim radom The Ugly, sa manje poznatim glumcima i ultra-niskom cijenom, doći do novog hita. Tako nešto se učinilo gotovo nemogućim u postcovid periodu. Čovjek čija karijera oličava sve ono pod 'what went wrong' možda sada postane i primjer za 'what went right.' ◼